Sinds de oudheid is een verzameling spirituele* leringen, bekend als de Oude Wijsheid, van generatie op generatie overgeleverd. Het is een systematisch en allesomvattend verslag van de evolutie van bewustzijn van de mens en de natuur, dat beschrijft hoe het universum is ontstaan, hoe het functioneert en de plaats van de mens daarin.

De Oude Wijsheid heeft de kunsten en wetenschappen door de eeuwen heen geïnspireerd en is ook de gemeenschappelijke basis van alle wereldgodsdiensten. ‘Esoterie’, zoals het soms wordt genoemd, is ook de kunst van het werken met die energieën die afkomstig zijn van de hoogste spirituele bronnen.

Naarmate de mensheid volwassener wordt, worden verdere aspecten van deze voorheen verborgen kennis op een breder, meer open manier vrijgegeven. Gedurende de laatste 100 jaar zijn de leringen van de Oude wijsheid doorgegeven door Helena Blavatsky, stichter van de Theosofische Vereniging, en later door Alice A. Bailey, Helena Roerich en meer recent door Benjamin Creme.

God en mens

Esoterie definieert God als de som van alle Wetten, en alle energieën die door deze Wetten worden beheerst en die alles vormen in het gemanifesteerde en ongemanifesteerde universum — alles wat we zien en niet kunnen zien. God is ook het grote Kosmische Wezen dat deze planeet bezielt.

De mens is op zijn beurt een “Vonk van God”, een spiritueel wezen dat zich uitdrukt door middel van een fysiek lichaam. Ieder van ons is in wezen goddelijk, maar vergeleken met Hen die ons door de geschiedenis heen zijn voorgegaan, in alle religies en op alle gebieden van menselijk streven, erkennen en demonstreren de meeste mensen deze goddelijkheid slechts in beperkte mate.

De Wet van wedergeboorte

Het proces waardoor we geleidelijk aan meer van deze goddelijkheid manifesteren is wedergeboorte of reïncarnatie. Zoals kinderen die het schoolsysteem op de kleuterschool binnenkomen, beginnen wij op een zeer basaal niveau van menselijke expressie, zonder ons bewust te zijn van ons ware spirituele erfgoed. Door de ervaringen van ontelbare levens in vele landen, met verschillende culturele en religieuze opvoeding, in zowel mannelijke als vrouwelijke lichamen van vele verschillende mensenrassen en etnische groepen, leren wij veel lessen door successen en mislukkingen, en gaan wij vooruit op onze evolutionaire reis terug naar onze Bron. De verworvenheden van elk leven worden meegenomen naar het volgende.

De Wet van oorzaak en gevolg

De ‘methode’ die in dit onderwijssysteem wordt gebruikt is de Wet van oorzaak en gevolg (of, in Oosterse termen, de Wet van karma) die de Bijbel zou verwoorden als: “Zoals je zaait, zo zul je oogsten.” In natuurkundige termen, kan de Wet van oorzaak en gevolg worden samengevat als: “Voor elke actie is er een gelijke en tegengestelde reactie.” Elke gedachte en daad brengt een oorzaak teweeg die onvermijdelijk tot bepaalde gevolgen leidt, ten goede of ten kwade. Door deze onpersoonlijke Wet te begrijpen en er binnen te werken, leren we betere keuzes te maken en geleidelijk aan ons eigen lot in handen te nemen. Door alles te ervaren wat het leven in deze wereld te bieden heeft, krijgen we uiteindelijk totale beheersing over onszelf en worden we volmaakte wezens, Meesters van Wijsheid, die de goddelijkheid die in ieder van ons woont, volledig manifesteren.

De Geestelijke Hiërarchie

De Meesters van Wijsheid, die samen de Geestelijke Hiërarchie vormen, zijn die leden van de menselijke familie die de evolutionaire reis op deze planeet voltooid hebben en zichzelf vervolmaakt hebben. Als hoeders van het Goddelijke Plan hebben Zij alle grote menselijke prestaties geïnspireerd, werkend van achter de schermen via Hun discipelen op elk gebied van inspanning. De Meesters leiden en onderrichten, maar het is de mensheid zelf, die uit vrije wil op Hun stimulans reageert, en elke nieuwe beschaving creëert. De Meesters keren nu naar de uiterlijke wereld terug, voor de eerste keer in ontelbare millennia als een groep.

Continuïteit van onderricht

Door de geschiedenis heen, wanneer de mensheid een belangrijk crisispunt heeft bereikt, heeft de Geestelijke Hiërarchie een Leraar gezonden om de weg vooruit te wijzen. De bekendste van deze goddelijke boodschappers in recente tijden zijn Krishna, Boeddha, Confucius, Jezus en Mohammed. In elk van deze gevallen heeft hun leer een nieuwe religie doen ontstaan.

Vrijwel elke spirituele traditie verwacht nu de terugkeer van haar vereerde Leraar om het verleden te bekrachtigen en de lering voort te zetten. Christenen wachten op de Christus; Joden op de Messias; Moslims op de Imam Mahdi of Messias; Boeddhisten op de Vijfde Boeddha; en Hindoes op de Heer Krishna. In de esoterische traditie wordt één en dezelfde, de Wereldleraar, gezien als degeen die al deze verwachtingen vervuld.

De Wereldleraar voor de huidige tijd is Maitreya, de ‘oudste broer’ in de menselijke familie en hoofd van de Geestelijke Hiërarchie. Maitreya, die er de voorkeur aan geeft gewoon als de Leraar bekend te zijn, is niet gekomen om een nieuwe religie te stichten, maar om een begeleider en raadgever voor de gehele mensheid te zijn.

Nadat hij in zichzelf de Goddelijke Wil, Liefde, Wijsheid en Intelligentie van God vervolmaakt en volkomen gemanifesteerd heeft, zal Maitreya een nieuw aspect van God openbaren. Hij zal ons leiden naar de erkenning van onze eigen goddelijkheid en onze ware identiteit als zielen. Uit dit grotere spirituele begrip en deze scheppende kracht zal een nieuwe levendigheid, harmonie en vreugde voortkomen.

*De term ‘spiritueel’

De term ‘spiritueel’, die gewoonlijk met een vorm van religie of religieuze praktijk in verband wordt gebracht, heeft eigenlijk een veel bredere betekenis: “Elke activiteit die de mens voortstuwt naar de een of andere vorm van ontwikkeling — fysiek, emotioneel, mentaal, intuïtief, maatschappelijk — is wezenlijk spiritueel van aard (…) indien deze de mens verder brengt dan zijn tegenwoordige toestand aangeeft, en is een indicatie van de levendigheid van de innerlijke goddelijke entiteit.” (de Tibetaanse Meester Djwhal Khul)
Volgens deze definitie is elk woord, elke gedachte en elke handeling in potentie spiritueel en in staat om de menselijke conditie te verbeteren.