juni 2026

Intrigerend en enigszins raadselachtig — zo luidt een van de vele reacties op een internationaal tijdschrift dat inmiddels 45 jaar bestaat en trots is dit te hebben kunnen doen zonder een commerciële smet in de vorm van advertenties. Het tijdschrift Share International is altijd onorthodox geweest. Hoewel niet verbonden aan een religie, verkondigen de pagina’s het bestaan van een geestelijke hiërarchie van Meesters, met aan het hoofd van deze groep Maitreya, de Wereldleraar. En tegelijkertijd is het tijdschrift, inhoudelijk en in de kern van zijn principes, volledig verweven met economie, ecologische kwesties en politiek op internationaal en lokaal niveau.

De toewijding aan de noodzaak om de wereld te veranderen, of liever gezegd, de prioriteiten van de wereld, heeft mensen verbaasd. Min of meer in één adem adresseren we honger, armoede, onrechtvaardigheid, onderwijs en het belang van het gezin, allemaal met het doel om samendelen op wereldschaal door middel van structurele verandering te bevorderen. Het brede spectrum waarover het verslag doet is op zijn zachtst gezegd ongebruikelijk, en dan hebben we het nog niet eens over de focus op de evolutie van bewustzijn en de nadruk op het feit dat wij, de mensheid, in wezen spirituele wezens zijn en geïncarneerd om onze eigen lotsbestemming en die van de planeet te vervullen — een planeet die wordt beschouwd als een bewust, levend wezen dat op haar beurt deel uitmaakt van een groter en meer omvattende sfeer van bewust leven.

Share International is een ‘handboek van hoop’: er wacht ons een schitterende toekomst als we onze verantwoordelijkheid nemen en de broodnodige veranderingen doorvoeren. Zie de artikelen van deze maand die dergelijke inspanningen belichten — neem bijvoorbeeld het leven en de wapenfeiten van Sir David Attenborough; lees bijvoorbeeld over de absolute toewijding aan de wet, aan de waarheid, aan feiten, aan persoonlijke en morele integriteit in het leven, de triomfen en de strijd van Francesca Albanese om de rechten van het Palestijnse volk te grondvesten en haar taak uit te voeren binnen het kader van het internationaal recht en mensenrechtenverdragen.

Share International is een ‘manifest voor Maitreya’ — zijn leringen, zijn verbazingwekkende wezen, wijsheid, dienstbaarheid en hart. Zie de ‘achterpagina’ voor Benjamin Creme’s ontroerende beschrijving van Maitreya’s vreugde en smart.

Share International is een ‘gebruiksaanwijzing voor evolutie’, gevuld als het is met wijsheid verzameld uit de geschriften van Benjamin Creme’s Meester, van Maitreya, van Benjamin Creme — waarin wordt uitgelegd hoe mensen hun eigen evolutie ter hand kunnen nemen en kunnen groeien in hun begrip van het leven — het innerlijke en het uiterlijke, en het proces om die twee samen te brengen.

Deze publicatie is een ‘handleiding voor vlieginstructeurs’ die, mits nauwgezet gevolgd, de lezer naar nieuwe hoogten kan brengen, ver voorbij de begrenzingen van onze planeet; het is een wetenschappelijk handboek dat ons meeneemt in de diepte van het subatomaire leven — zoals dat als het ware kan worden meebeleefd in de boekbespreking van “From the Mundane to the Magnificent” (van Vera Stanley Alder).

Share International is een ‘handleiding met richtlijnen voor de toekomst’ — richtlijnen die vanuit oude Inheemse overleveringen tot de moderne lezer komen. Zie de recensie van een interview met Roberto Mendoza en de briljante econome van de toekomst, Clara Mattei.

Dit tijdschrift is een ‘werkinstructie voor dienstbaarheid’ — over het wezen en het belang van dienstbaarheid, om verandering en evolutie teweeg te brengen in de samenleving en in jezelf. Zie het zeer uitgebreide antwoord van Benjamin Creme over de rol en het belang van dienstbaarheid.

Lezers moeten erop voorbereid zijn dat ze verbaasd, geboeid, uitgedaagd en veranderd zullen worden.

Israël is een democratie. Dit maakt het moeilijk om het ongemakkelijke feit te verbergen dat het land door en door racistisch is. Het recente incident waarbij minister Ben-Gvir een internationale groep pro-Palestijnse activisten beledigde, is in veel opzichten veelzeggend. De activisten bevonden zich aan boord van ongewapende boten die voedsel en medische hulpgoederen brachten naar de langdurig belegerde Palestijnen in Gaza, toen Israëlische troepen de boten in internationale wateren in beslag namen en de activisten vervolgens in Israël voor de rechter brachten en opsloten. De hoge functionaris zwaaide met een Israëlische vlag voor de gehurkte gevangenen, wier handen op hun rug waren gebonden, en riep sarcastisch: “Welkom in Israël. Wij zijn hier de baas.”

In feite verbleekt het lijden van de activisten in vergelijking met wat de Palestijnen wordt aangedaan. Een recent artikel in de New York Times onthult systematisch seksueel misbruik, waaronder het gebruik van speciaal getrainde honden om gevangenen te verkrachten. Deze sadistische methode overtreft de “prestaties” van de overigens geraffineerde nazi-beulen in het vernederen van hun slachtoffers.

Minister Ben-Gvir sprak in het Hebreeuws en plaatste zijn video zodat iedereen deze kon zien. Het beoogde publiek bestond uit gewone Israëli’s. Het land maakt zich op voor verkiezingen en de aflevering werd uitgezonden om hem stemmen te bezorgen. De honderden filmpjes die Israëlische militairen van zichzelf plaatsten, waarin ze triomfantelijk juichen en zingen terwijl ze huizen, ziekenhuizen en scholen in Gaza opblazen, suggereren duidelijk dat ze bewondering verwachtten in plaats van afkeuring van hun samenleving.

Zoals gewoonlijk behandelden Israël en zijn vazallen dit als een public relations-probleem. De Israëlische ambassadeur in Washington noemde het een verpletterende mokerslag voor de diplomatieke inspanningen van Israël om zijn verslechterende reputatie op te poetsen. Premier Netanyahu en minister van Buitenlandse Zaken Saar hadden ook kritiek op het optreden van Ben-Gvir. Zelfs de Amerikaanse ambassadeur, dominee Huckabee — die vaak pro-Israëlischer is dan Israël zelf — mengde zich in de discussie. Deze maatregelen om de schade te beperken richten zich op de gebeurtenis zelf en gaan, zoals te verwachten was, voorbij aan de context en het doel ervan.

Een paar jaar geleden stelde Ben-Gvir zich verkiesbaar onder de slogan “Niemand staat rechts van mij”, en hij kwam als overwinnaar uit de bus. In de reguliere Westerse media wordt hij vaak afgeschilderd als een betreurenswaardige uitzondering. Maar dat is hij allesbehalve. De minister van Nationale Veiligheid kent zijn samenleving door en door en belichaamt de heersende tendensen daarin. Daarom laat hij niet alleen tegenover de Palestijnen, maar ook tegenover hun buitenlandse sympathisanten zien hoe hard hij kan optreden. Wreedheid en wraakzucht zijn troefkaarten in Israël.

Hij laat geen kans voorbijgaan om deze eigenschappen te tonen. Ben-Gvir was een van de initiatiefnemers van de recente wet die de doodstraf door ophanging voor Palestijnen toestaat. De wet werd goedgekeurd door het Israëlische parlement, dat dankzij het evenredige kiesstelsel een getrouwe afspiegeling is van de publieke opinie in het land. Ben-Gvir vierde deze democratische prestatie met champagne die de gewijde parlementaire zalen was binnengedragen, en — het spreekt voor zich — het hele jubelende tafereel was voor het publiek duidelijk te zien.

Maar dat was nog niet alles. Kort daarna vierde het geachte lid van de wetgevende macht zijn 50e verjaardag. Zijn vrouw bood hem een verjaardagstaart aan die versierd was met een strop, en ook dit werd uitgezonden, zodat iedereen het kon zien. Er zijn geen aanwijzingen dat mevrouw Himmler haar man, het hoofd van de SS, een verjaardagstaart in de vorm van een crematorium heeft aangeboden. In feite probeerden de nazi’s de genocide die ze begingen te verbergen. Ze waren bang dat de Duitse bevolking het misschien niet zou goedkeuren. Israëlische leiders hebben die angst niet.

Tot slot nog enkele woorden over de reacties in het Westen. Canada, Frankrijk, Duitsland, Italië en de Verenigde Staten — allemaal medeplichtig aan de genocide in Gaza — veroordeelden de Israëlische mishandeling van de activisten in sterkere bewoordingen dan ze ooit hebben gedaan in reactie op Israëls marteling en afslachting van Palestijnen. Dit toonde eens te meer de racistische hypocrisie aan van hun inzet voor de mensenrechten. Palestijnen, Libanezen, Iraniërs en andere “minder blanke” volkeren verdienen niet dezelfde mensenrechten als Europeanen en hun nakomelingen die zich elders vestigden, meestal door hun eigen genocide op de lokale bevolking te plegen.

Men kan alleen maar bewondering hebben voor de scherpzinnigheid van de dichter Aimé Césaire uit Martinique die in 1955 in zijn Discours sur le colonialisme (Over het kolonialisme) schreef: “Wat hij [de blanke man] Hitler niet vergeeft, is niet de misdaad zelf, de misdaad tegen de mens, het is niet de vernedering van de mens op zich, het is de misdaad tegen de blanke man, het is de vernedering van de blanke man, en het feit dat hij op Europa kolonialistische procedures heeft toegepast die tot dan toe alleen werden toegepast op de Arabieren van Algerije, de koelies van India en de negers van Afrika.”

Tijdens de paar decennia van de Koude Oorlog heerste er kortstondig een antikoloniaal sentiment. De Sovjet-Unie had de antikoloniale strijd lange tijd gesteund, en het Westen wilde “Afrika niet aan de Russen verliezen”. De tijden zijn veranderd. Het is veelzeggend dat de Algemene Vergadering van de VN juist tijdens de nadagen van de USSR haar resolutie uit 1975 introk waarin zionisme met racisme werd gelijkgesteld. Later riep een Franse president zijn landgenoten op trots te zijn op de verworvenheden die Frankrijk aan zijn voormalige koloniën had gebracht. En op de recente veiligheidsconferentie in München prees de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio de Europese kolonisatie van Amerika als “een heilige erfenis”. Hij riep Europeanen ook op “ons erfgoed zonder schroom te omarmen en trots te zijn op deze gemeenschappelijke erfenis”.

Geen wonder dat het koloniale project van Israël door de meeste Westerse regeringen ongestraft blijft. Deze democratische regimes blijven wapens aan Israël verkopen en staan toe dat Amerikaanse transportvliegtuigen met bommen aan boord over hun grondgebied vliegen om Palestijnen, Libanezen en Iraniërs te doden. Deze staat, die iedereen in de omgeving terroriseert, is immers “de enige democratie in het Midden-Oosten”. Democratie is nooit een obstakel geweest voor racistische terreur.

(Bron: pressenza.com. Gereproduceerd met toestemming van Pressenza en de auteur.)

FREE (Forum voor werkelijke economische emancipatie) is een groep met een missie: “Wij geloven dat economie niet alleen maar theorie is; het gaat om onze huur, onze banen, onze buurt, onze geschiedenis en onze toekomst. De economie is niet iets in de verte dat slechts enkelen via abstracte modellen kunnen doorgronden; de economie, dat zijn wij: echte mensen, onze relaties en onze worstelingen.”

De groep vertegenwoordigt een gemeenschap van buren, organisatoren en denkers die samenwerken “…om meer te weten te komen over en inzicht te krijgen in de economische en sociale systemen die ons leven vormgeven, en om nieuwe systemen op te bouwen die zijn geworteld in zorgzaamheid, niet in controle”. De groep streeft ernaar een dialoog met het publiek op gang te brengen, de economie te democratiseren en mensen te leren hun eigen inbreng terug te winnen in deze uiterst politieke kwestie. Op de website van FREE staat: “We onderzoeken hoe lokale problemen een afspiegeling zijn van en invloed hebben op de mondiale systemen. We bedenken hoe ze anders zouden kunnen werken. En we doen dat werk in het openbaar, voor en met de mensen die er het meest door worden geraakt.”

In een recente aflevering van de podcast van FREE op YouTube, getiteld ‘Waar de Amerikaanse linkse beweging de plank missloeg: de analyse van een inheemse oudste’, interviewt econome en wetenschapper Clara Mattei de inheemse filmmaker, en al jarenlang actief als activist en organisator, Roberto Mendoza. Ze bespreken onder meer het contrast in waarden tussen het kapitalisme en inheemse culturen, zoals die van de Amerikaanse inheemse stammen. Het interview biedt belangrijke inzichten in paradigma’s zoals het communalisme, dat de economie organiseert rond coöperatieve arbeid, gedeelde rijkdom en het collectieve beheer van lokale hulpbronnen. Mendoza, geboren in 1943, is lid van de Muscogee-stam en wordt beschreven als iemand die nauw betrokken is geweest bij de inheemse bevrijdingsbeweging, vooral in de jaren zestig en zeventig.

Het gesprek begint met een bespreking van wat Mendoza beschouwt als de belangrijkste zwakke punten van de radicaal-linkse bewegingen uit de jaren zestig en zeventig, namelijk wat hij omschrijft als het patriarchaat, dat tot uiting kwam in flagrant seksisme — maar dat destijds als normaal of maatschappelijk aanvaardbaar werd beschouwd. Mendoza legt vervolgens uit dat een inheemse denker, John Mohawk, hem er voor het eerst toe had aangezet om dieper na te denken over de waarden van inheemse volkeren.

Mendoza citeert uit het artikel van Martin Luther King jr. over Vietnam: “Wij moeten als natie een radicale waardenrevolutie doormaken.” Deze oproep zette hem aan het denken: “Wat zijn die waarden eigenlijk? Hij heeft nooit echt de kans gehad om dat duidelijk te maken. Daarom heb ik het op me genomen om uit te zoeken wat onze waarden precies inhouden, en wat kapitalistische waarden zijn.” Mendoza schreef vervolgens een artikel waarin hij deze twee paradigma’s en hun duidelijke verschillen uiteenzette, zoals hier beschreven.

Inheemse waarden: vrijgevigheid, samendelen, niet hamsteren.
Kapitalistische waarden: hebzucht, winst hamsteren.

Inheemse waarden: samenwerking, samen werken.
Kapitalistische waarden: concurrentie, ieder voor zich.

Inheemse waarden: gemeenschap; we zijn allemaal met elkaar verbonden, ook met planten en dieren.
Kapitalistische waarden: individualisme, ik kom op de eerste plaats, red jezelf — neem je leven in eigen hand.

Inheemse waarden: wederkerigheid; als je iets neemt, moet je daar op de een of andere manier iets voor teruggeven, niet alleen in de vorm van spullen, maar ook in de vorm van energie.
Kapitalistische waarden: uitbuiting van mensen, de aarde en levende wezens; meer nemen dan je nodig hebt.

Inheemse waarden: gendergelijkheid, vrouwen worden gerespecteerd en geëerd, afstamming loopt via de moeder, vrouwen kunnen leiders zijn en worden gerespecteerd. De gemeenschappelijke goederen zijn van iedereen; het land, het water, de bodem — niets hiervan kan worden gekocht of verkocht (dit is cruciaal).
Kapitalistische waarden: patriarchaat, vrouwen ondergeschikt aan mannen; religies hebben mannelijke priesters, mannen kunnen vrouwen en meisjes controleren en gebruiken. Privé-eigendom; eigenaren kunnen afbakenen, vervolgens exploiteren en ontginnen voor persoonlijk gewin.

Mattei benadrukt dat bij het onderzoeken van deze waarden duidelijk wordt hoezeer de samenleving is geconditioneerd om zich te gedragen in overeenstemming met onze economische instellingen, bijvoorbeeld: “&hellikp; Gemeenschappelijk land versus privé-eigendom, en daarmee het idee van het uitbuiten van privé-eigendom in plaats van de zorg voor het gemeenschappelijke land. Inheemse waarden — een op de aarde gerichte spiritualiteit, waarbij alle levende wezens heilig zijn en gekoesterd en beschermd moeten worden. Aan de andere kant kapitalistische waarden — materialisme, de aarde gezien als onroerend goed, mensen als handelswaar, alles kan in Amerika worden gekocht of verkocht.”

Ze wijst ook op de inherente onverenigbaarheid van deze twee benaderingen en op het feit dat inheemse waarden de nadruk leggen op voedselsoevereiniteit, lokaal aangelegde biologische tuinen en kleine boerderijen, terwijl kapitalistische waarden prioriteit geven aan grootschalige bio-industrie en het gebruik van pesticiden, herbiciden en antibiotica. “En heel belangrijk”, legt ze uit, “is dat inheemse waarden volgens mij ook gebaseerd zijn op horizontale directe democratie, waarbij consensus de leidraad vormt en er een evenwicht is tussen mannelijke en vrouwelijke leiders.” Verwijzend naar het kapitalisme wijst ze erop: “Aan de andere kant hebben we hiërarchie, top-down (van bovenaf opgelegd) autoritair bestuur, representatieve democratie — wat, nogmaals, een sluier is om de niet-democratische werking van onze economie te verbergen. De staat heeft een machtsmonopolie met voornamelijk mannen als leiders.”

Mendoza: “Ja, ik zie het als de fundering van een huis. Alles is op die waarden gebouwd — bewust of onbewust. En de reden dat ik ze voor de beweging naar voren heb gebracht, is omdat ik me realiseerde dat we allemaal, inclusief ikzelf, zijn opgegroeid met kapitalistische waarden. En we houden onbewust vast aan deze waarden, en we beginnen ze los te laten, natuurlijk, wanneer we ons bij de beweging aansluiten. Maar niet helemaal. En soms, in de jaren 70 en 60, waren er nog steeds kapitalistische waarden die voortdurend van invloed waren op de manier waarop mannen werkten, vooral op de manier waarop ze vrouwen behandelden. En de manier waarop ze homoseksuelen konden verafschuwen of haten. De bron van alle negatieve gevoelens van racisme, seksisme en patriarchaat zijn dus de waarden van het kapitalistische systeem.”

Het interview gaat verder en gaat in op alternatieven zoals het communalisme, waarbij Mendoza de Zapatistas in Zuid-Mexico en de Koerden in Rojava (Noord-Syrië) aanhaalt als moderne succesverhalen. Beide groepen hebben het traditionele top-downmodel voor het vormen van een ‘natiestaat’ verworpen en gekozen voor horizontale autonomie, directe democratie en (met name in Rojava) een strijdbare inzet voor de emancipatie van vrouwen.

Mendoza vertelt dat inheemse culturen uiteindelijk relaties, en niet materialisme, als de bron van geluk beschouwen: “Goede relaties, niet alleen met je familie, je vrienden en je mede-inheemse volk, maar met alle mensen; en ik ging zelfs nog een stap verder en zei dat het me duidelijk werd dat we een goede relatie moesten hebben met de aarde en met alle levende wezens.”

“Onze leiders en denkers hielden vast aan die waarden: verder kijken dan alleen hun stam of hun familie, en de hele wereld in ogenschouw nemen. Hij [Black Elk, 1863-1950, spiritueel visionair] stelt dat wij, inheemse volkeren, een deel zijn van een cirkel van mensen rondom de hele wereld. En dat we allemaal één volk zijn dat moet samenkomen, elkaar moet helpen en naar deze Inheemse waarden handelen.”

(Bron: What the American Left Got Wrong | An Indigenous Elder’s Diagnosis; Forum for Real Economic Emancipation (FREE))

“Verandering begint bij jezelf. Dit betekent dat we allemaal bewerkers van verandering zijn. Ieder van ons,” aldus presentatrice van de ceremonie, journaliste Vanessa Hauc. “Verandering komt voort uit de keuzes die we elke dag maken. Het komt voort uit overtuiging. Uit de weigering om onrechtvaardigheid als onvermijdelijk te accepteren, uit de stemmen die niet tot zwijgen kunnen worden gebracht. Het begint bij de buren, verderop in de straat, in onze gemeenschappen. En het groeit wanneer gewone mensen besluiten dat ze niet langer aan de zijlijn kunnen blijven staan. Verandering draait om moed. Het gaat erom op te staan als het moeilijk is, je uit te spreken als het riskant is, en vol te houden als de kansen tegen je zijn.”

Mw Hauc erkende ook de aanwezigheid van 350 toekomstige leiders bij de prijsuitreiking in San Francisco, jongeren uit de hele regio “die onze planeet zullen erven en de volgende generatie milieubeschermers vormen.”

De Goldman Prize, die jaarlijks wordt uitgereikt aan milieuhelden uit elk van de zes bewoonde continentale regio’s ter wereld, eert de prestaties en het leiderschap van burger-milieuactivisten uit de hele wereld en inspireert mensen overal ter wereld om actie te ondernemen om de planeet te beschermen.

In 37 jaar tijd heeft de Prijs 239 winnaars — onder wie 112 vrouwen — uit 98 landen geëerd. Velen van hen hebben daarna functies bekleed als overheidsfunctionarissen, staatshoofden, leiders van ngo’s en Nobelprijswinnaars.

Dit is het eerste jaar dat alle zes Prijswinnaars vrouwen zijn, wat een bewijs is van de cruciale rol van vrouwen in de milieubeweging.

Elk van de prijswinnaars van dit jaar — uit Nigeria, Zuid-Korea, de Verenigde Staten, Colombia, het Verenigd Koninkrijk en Papoea-Nieuw-Guinea — ontving financiële steun om hun milieuwerk voort te zetten.

Bescherming van regenwouden — en vleermuizen — in Nigeria

Het 25.000 hectare grote Afi Mountain Natuurreservaat in het zuidoosten van Nigeria herbergt enkele van de laatst overgebleven oerbossen van West-Afrika.

Het is de ideale plek voor biodiversiteit die onderdak biedt aan talrijke inheemse en bedreigde diersoorten, waaronder vele soorten vleermuizen. Bosbranden vormen een steeds grotere bedreiging voor zowel het regenwoud als de 16 omliggende boerengemeenschappen.

“Het punt met bosbranden is dat ze op boerderijen ontstaan en dat dit niet opzettelijk gebeurt,” zegt natuurbeschermingsecologe Iroro Tanshi. “De manier waarop mensen deze boerderijen beheren, is dat ze elk jaar vuur gebruiken om de boerderijen schoon te maken, maar de klimaatverandering heeft het neerslagpatroon volledig op zijn kop gezet en mensen kunnen niet langer voorspellen wanneer ze veilig kunnen afbranden.”

Samen met haar echtgenoot Ben richtte ze de Organisatie ter bescherming van kleine zoogdieren op om de leefomgeving van kleine zoogdieren in West-Afrika te beschermen, met als belangrijkste actiepunten onderzoek naar en interesse wekken voor vleermuizen.

“Mensen geven vleermuizen niet de erkenning die ze verdienen,” zegt Tanshi. “Ze zijn belangrijk omdat ze zaden verspreiden. Ze bestuiven veel bloemen en leveren zo een geweldige bijdrage aan het ecosysteem.”

In 2016 ontdekte Tanshi in het Afy-gebergte de aanwezigheid van kortstaart-rondbladvleermuizen, waarvan men dacht dat ze in de regio waren uitgestorven en die wereldwijd ernstig bedreigd zijn.

Maar slechts enkele dagen na de ontdekking raasde een verwoestende brand door het bos. “Die brand die ons in 2016 verdreef, woedde door het land totdat de regen kwam. Er was dus geen plek om de brand te blussen. Vijftig procent van het park werd getroffen.”

Het incident was een alarmsignaal voor haar team. Als ze het aantal bosbranden in de regio niet konden terugdringen, zouden de kortstaartvleermuizen en andere bedreigde diersoorten voorgoed verloren kunnen gaan.

Daarom legde Tanshi in 2017 het idee van een Zero Wildfire-campagne voor aan de lokale bewoners. “We hielden een gemeenschapsbijeenkomst en de mensen stroomden massaal toe. Het voelde alsof we een gevoelige snaar raakten. Mensen wilden over branden praten, want terwijl wij ons zorgen maakten over branden in bossen voor vleermuizen, maakten de mensen in de gemeenschap zich zorgen over branden die boerderijen verwoesten.”

Met volledige steun van de gemeenschap werkte de Zero Wildfire Campaign samen met dorpsleiders om de bestaande wetten ter voorkoming van bosbranden aan te scherpen. Tanshi’s team voerde in lokale gemeenschappen ook een voorlichtingscampagne uit om alertheid voor bosbranden en natuurbehoud te kweken.

“In ons geval, omdat we ook proberen om mensen voor te lichten over vleermuizen, was het een win-winsituatie voor zowel de vleermuizen als de branden. We besloten toen dat we gegevens over het weer moesten verzamelen, zodat we konden vertellen wanneer er branden zouden uitbreken.”

Door weerstations te installeren en patronen van het weer te bestuderen, kon het team van Tanshi nauwkeurig voorspellen welke dagen geschikt waren voor het noodzakelijke afbranden op boerderijen en welke niet. Maar haar team had een manier nodig om dit aan de boeren door te geven. Daarom installeerden ze brandwaarschuwingssystemen, waaronder borden die waren geïnspireerd op brandpreventiepraktijken die in de VS worden gebruikt.

“We verzamelen de gegevens, analyseren ze, voorspellen het risico en brengen dit vervolgens onder de aandacht. Maar omdat we het aantal bosbranden tot nul wilden terugbrengen, hebben we in de dorpen een netwerk van boswachters opgezet, die daadwerkelijk kunnen ingrijpen als er een brand uit de hand loopt. We rusten hen uit met apparatuur voor brandbestrijding op afstand en ze staan paraat op dagen met een hoog risico.”

Van 2022 tot 2025 blusten de boswachters 74 brandhaarden, waardoor Tanshi’s visie van nul bosbranden in het Afy-gebergte werkelijkheid werd.

De samenwerking tussen haar team en lokale gemeenschappen heeft geholpen om het biodiversiteitsbolwerk voor kortstaartvleermuizen en vele andere bedreigde diersoorten te behouden, terwijl ook boerderijen werden beschermd en nieuwe banen voor bewoners werden gecreëerd.

Bij het in ontvangst nemen van de prijs zei Tanshi: “Onze planeet staat in brand en we zouden allemaal in actie moeten komen.

“Onder druk van de klimaatverandering zijn verwoestende bosbranden nu de meest voorkomende oorzaak van ontbossing, en dragen meer bij aan de koolstofuitstoot in de atmosfeer dan alle uitstoot van voertuigen bij elkaar.

“Maar het goede nieuws is dat we die branden kunnen stoppen. Ik hoop…. nee, ik beloof dat we die branden zullen stoppen. Waarom ben ik zo vol vertrouwen? Omdat deze aandacht van de Goldman Prize een parkwachter op het platteland van Madagaskar zal inspireren. Een klein meisje ergens in Congo zal dromen van het redden van haar oerbos. En een boer in Brazilië zal een andere manier bedenken om zijn gewassen te beschermen.”

Door jongeren geleide groep wint baanbrekende milieu-rechtszaak in Zuid-Korea

Zuid-Korea is een van de dichtstbevolkte landen ter wereld. Ondanks zijn relatief kleine oppervlakte behoort het land tot de grootste uitstoters van broeikasgassen ter wereld, met een sterke afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen en historische investeringen in buitenlandse steenkool. Naarmate de mondiale temperaturen stijgen, wordt Zuid-Korea al steeds vaker getroffen door ernstige klimaatgebeurtenissen zoals hittegolven, moessons en overstromingen.

Borum Kim was studente toen Seoul in 2018 werd getroffen door een verwoestende hittegolf, die duizenden mensen ziek maakte en tientallen mensen het leven kostte, onder wie een plaatselijke vrouw die ongeveer even oud was als haar moeder.

Borum en haar leeftijdsgenoten begonnen klimaatstakingen en schoolboycots te organiseren. In maart 2020 organiseerden Borum en haar team 19 jeugdige eisers om een rechtszaak tegen de regering aan te spannen, met het argument dat het uitblijven van maatregelen tegen klimaatverandering een fundamentele schending vormde van de rechten van toekomstige generaties.

Borum en haar groep, Youth for Climate Action, organiseerden vervolgens een grootschalige briefschrijfactie, coördineerden publieke acties en hielpen meer dan 100 eisers uit het hele maatschappelijk middenveld bij het aanspannen van rechtszaken op basis van de oorspronkelijke grondwettelijke klacht.

Terwijl de rechtszaak langzaam vorderde, hielp Borums volhardende pleidooi duizenden mensen te mobiliseren, waardoor klimaatactie uitgroeide tot een sociale beweging die in heel Zuid-Korea weerklank vond.

In augustus 2024 oordeelde het Zuid-Koreaanse Constitutionele Hof unaniem dat het klimaatbeleid van de regering ongrondwettelijk was en in strijd met de rechten van de burgers.

De uitspraak verplichtte de Zuid-Koreaanse wetgever om doelstellingen voor emissiereductie te ontwikkelen op basis van een wetenschappelijk onderbouwd plan, om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn. Als dit wordt uitgevoerd, kan het de komende 25 jaar meer dan 1.500 miljoen ton CO2-uitstoot voorkomen — wat overeenkomt met de jaarlijkse uitstoot van ongeveer 500 kolencentrales. En het heeft in heel Azië geleid tot soortgelijke, door jongeren aangespannen klimaatrechtszaken.

Kim zei: “Ik begon mijn reis in het klimaatactivisme met een eenvoudige maar wanhopige hoop: echte verandering teweegbrengen. In de afgelopen 8 jaar ben ik tot het besef gekomen dat de klimaatcrisis niet alleen een kwestie van stijgende temperaturen is. In een samenleving waar het verbranden van fossiele brandstoffen en de uitstoot van broeikasgassen nog steeds prioriteit hebben, worden rampen behandeld als individuele tragedies die men alleen moet doorstaan.

“Mensen zonder macht worden niet eens erkend als mensen met rechten, als mensen die het recht hebben om veilig te leven te midden van de crisis. Binnen een structuur waar de risico’s onomkeerbaar toenemen, worden de meest kwetsbaren — en zelfs de gewone levens van de mensen om me heen — in gevaar gebracht.

“Daarom zet ik me zo in voor het idee dat iedereen een gelijk recht op veiligheid moet hebben, zelfs nu we met deze immense dreiging worden geconfronteerd.”

Tegenhouden van gigantisch mijnbouwproject in Alaska

In het zuidwesten van Alaska herbergt het stroomgebied van Bristol Bay een buitengewoon landschap met een grote biodiversiteit. Het uitgestrekte netwerk van onderling verbonden waterwegen vormt de basis voor de grootste trek van wilde Sockeye (Rode) zalm ter wereld. Zalm speelt een centrale rol in de traditionele levenswijze van de Yup’ik en andere inheemse volkeren die dit gebied al duizenden jaren als hun thuis beschouwen.

Namens 15 inheemse volkeren leidde Yup’ik-leider Alannah Acaq Hurley een campagne die het voorgestelde megaproject Pebble Mine in de regio Bristol Bay in Alaska wist te stoppen. Als uitvoerend directeur van UTBB (de Verenigde stammen van Bristol Bay) zorgden Alannah en een brede coalitie er in januari 2023 voor dat het Amerikaanse Milieubescherming agentschap een historisch veto uitsprak tegen het koper- en goudmijnproject.

Deze overwinning beschermt Bristol Bay en het omliggende stroomgebied tegen de aanleg van wat de grootste dagbouwmijn van Noord-Amerika zou zijn geweest. Hurley en de UTBB blijven zich inzetten om de baai te beschermen tegen oprukkende ontwikkeling.

“Uiteindelijk is dit een strijd voor de mensheid en eerlijk gezegd voor ons vermogen om als mensen op deze planeet te blijven bestaan,” zei ze.

Bij het in ontvangst nemen van de prijs zei Hurley: “Ik neem deze prijs in ontvangst namens onze stamhoofden, de bevolking van Bristol Bay, vele mentoren en bondgenoten, en mijn vrienden en geweldige familie.

“Deze onderscheiding is een eerbetoon aan ons allemaal. Aan degenen die tegen alle verwachtingen in standhielden. Aan degenen die nooit hebben geaarzeld om hun stem te verheffen tegen hebzucht en vernietiging.

“Het is een eerbetoon aan degenen die jaar na jaar hun steentje hebben bijgedragen door brieven te schrijven, te getuigen tijdens hoorzittingen, te protesteren en hun kinderen op te voeden met het besef dat mensen belangrijker zijn dan winst.

“Deze onderscheiding is een eerbetoon aan onze stamhoofden die hier vanavond aanwezig zijn en zo velen in Bristol Bay vertegenwoordigen.

“… Deze prijs eert de moed, de inzet en de opoffering voor onze gemeenschappen.

“Deze prijs eert degenen in onze gemeenschappen die elke dag wakker worden en onze inheemse waarden naleven, die onze heilige levenswijze in praktijk brengen en doorgeven aan ons volk, wier leven zelf het voorbeeld is van de heilige leringen van onze voorouders over hoe een goed leven te leiden, met zorg voor al het leven op aarde, respectvol, dankbaar en evenwichtig.

“De wereld heeft deze leringen hard nodig nu we worstelen met de verwoestende gevolgen van hebzucht en individualisme.
“Deze onderscheiding is een eerbetoon aan onze vele ouderen en de leiders die zich in deze strijd bij onze voorouders hebben gevoegd. Zij hebben ervoor gezorgd dat we weten wie we zijn, waar we vandaan komen, en dat we alles moeten doen wat in ons vermogen ligt om onze levenswijze te beschermen en door te geven aan de toekomst. Hun nalatenschap leeft voort in dit cruciale werk en in de jonge mensen die zich voorbereiden om deze fakkel over te nemen als behoeders van onze voorouders en bewakers van ons thuisland.”

Mobilisering tegen fracking in Colombia

De rivier de Magdalena stroomt zo’n 1600 km van de Andes naar de Caribische Zee en is een van de Colombiaanse waterwegen met de grootste biodiversiteit. Het is ook een belangrijke economische corridor.

In een regio die bekendstaat als de Magdalena Medio exploiteert Ecopetrol, het grootste bedrijf van Colombia, een enorme olieraffinaderij die zich over meer dan 1,6 km uitstrekt. Net stroomafwaarts van Ecopetrol ligt de gemeenschap Puerto Wilches.

Yuvelis Morales Blanco groeide op in Puerto Wilches, als dochter van een ambachtelijke visser. Als jongvolwassene hielp ze haar gemeenschap mobiliseren tegen twee belangrijke boorprojecten, waardoor ze met succes de introductie van commerciële fracking in Colombia wist te voorkomen.

In 2022, toen fracking tot een nationale kwestie was uitgegroeid, schortte Ecopetrol zijn contracten voor de proefprojecten van fracking op. In augustus 2024 — terwijl de projecten nog steeds waren opgeschort — bevestigde het Colombiaanse Constitutionele Hof, naar aanleiding van een rechtszaak die was aangespannen door een lokale organisatie, dat de projecten inbreuk hadden gemaakt op het recht van de Afro-Colombiaanse gemeenschap van Puerto Wilches op vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming.

Blanco zei: “De jongeren en kinderen roepen ons op om ons een wereld zonder fossiele brandstoffen voor te stellen, ons voor te stellen dat het mogelijk is, en het werkelijkheid te maken. Onze generatie heeft als geen andere in het tijdperk van de fossiele brandstoffen geleefd; maar hallo! Dit is een directe oproep vanuit de Magdalena Medio: we blijven ons verzetten tegen fracking, al vissend naar onze dromen van vrede in de rivieren van het leven.”

Stopzetting van olieboringen in Zuidoost-Engeland

Ondanks de dringende noodzaak van wereldwijde vermindering in de CO2-uitstoot, zet het VK, een van Europa’s grootste olie- en gasproducenten, de uitbreiding van de infrastructuur voor fossiele brandstoffen voort. Hoewel de meeste brandstoffen uit de Noordzee worden gewonnen, bevat de 1295 km2 grote Weald-regio in Zuidoost-Engeland grote olie- en gasreserves.

Milieuactiviste en schrijfster Sarah Finch en de Weald Action Group, die zij mede heeft opgericht, hebben meer dan tien jaar lang onvermoeibaar campagne gevoerd tegen olieboringen in de regio. Ze hielden vol gedurende vijf jaar van escalerende rechtszaken tegen één olieontwikkelingsproject in het graafschap Surrey, totdat de coalitie in juni 2024 een uitspraak van het Hooggerechtshof wist te verkrijgen, wat uiteindelijk tot de sluiting ervan leidde.

In de daaruit voortvloeiende “Finch-uitspraak” wordt bepaald dat autoriteiten rekening moeten houden met de gevolgen die de winning van fossiele brandstoffen op het wereldwijde klimaat zal hebben, alvorens toestemming te verlenen voor de winning ervan. Dit juridische precedent heeft al geleid tot het stopzetten van latere projecten voor de winning van fossiele brandstoffen en andere industriële ontwikkelingen in het VK en zou van invloed kunnen zijn op het toekomstige EU-beleid.

Bij het in ontvangst nemen van de prijs zei Finch: “Na vele jaren van de gemeenschap mobiliseren, volksprotesten en een baanbrekende juridische overwinning hebben we uiteindelijk bijgedragen aan het veranderen van de toekomst van fossiele brandstoffen in het VK.

“… Er was een vijf jaar durende tocht langs de rechtbanken voor nodig om dit te bereiken. Het was een enorme stap voorwaarts, maar we hebben nog steeds onze regering en anderen over de hele wereld nodig om de productie van fossiele brandstoffen af te bouwen en te investeren in schone energie die echte welvaart zal brengen.

“Dus, iedereen hier en iedereen die hiernaar kijkt, blijf hierop aandringen waar je ook woont. Schrijf naar je lokale en federale vertegenwoordigers over klimaatverandering. Vertel hun over de gevolgen die je hebt ervaren. Sluit je aan bij andere groepen die hieraan werken. Er is geen enkel deel van de samenleving dat niet zal worden getroffen door de klimaatcrisis, en we moeten ervoor zorgen dat dit bovenaan ieders agenda staat.”

Een mijnbouwbedrijf in Papoea-Nieuw-Guinea dwingen het milieu weer schoon te maken

Bougainville is het grootste eiland in de Autonome Regio Bougainville van PNG (Papoea-Nieuw-Guinea), met een oppervlakte van ongeveer 9.320 km2 en een geschatte bevolking van 350.000. Het eiland beschikt over enorme koper- en goudvoorraden, vruchtbare grond voor de productie van cacao en kokosnoten, en uitgebreide mariene hulpbronnen.

De koper- en goudmijn van Panguna, gelegen in een bergachtig, landelijk gebied in het midden van het eiland, werd ontwikkeld door Rio Tinto, het op één na grootste mijnbouwbedrijf ter wereld, en werd van 1972 tot 1989 via een dochteronderneming geëxploiteerd. Tijdens zijn bestaan was het een van grootste dagbouwmijnen ter wereld en was het goed voor 44% van de exportinkomsten van PNG.

Theonila Roka Matbob leidde een succesvolle campagne die Rio Tinto ertoe dwong om in november 2024 een baanbrekend memorandum van overeenstemming te ondertekenen om de ecologische en sociale verwoesting aan te pakken die was veroorzaakt door de al lang stilgelegde Panguna-mijn.

Hoewel het bedrijf de locatie 35 jaar eerder na een sociale opstand tegen de mijn had verlaten, erkende het formeel de vele schade die de mijn heeft aangericht en is het een gezamenlijk herstelproces gestart dat tot doel heeft dringende risico’s aan te pakken en een langetermijnmechanisme voor herstel in te stellen.

Matbob zei: “We streden al sinds de tijd dat het bedrijf nog in werking was voor rechtvaardigheid. Het is een strijd die ik ben aangegaan zodat mijn kinderen een andere wereld kunnen erven dan die waarin ik ben opgegroeid.

“… Deze prijs geeft me hoop en een duwtje in de rug om door te gaan, ondanks alle uitdagingen waar we voor staan. Het herinnert me eraan dat we niet alleen staan in deze strijd. Er zijn overal ter wereld mensen zoals jullie allemaal die achter ons willen staan en ons steunen.”

(Bron: goldmanprize.org)

Francesca Albanese is een Italiaanse rechtsgeleerde en mensenrechtenexpert. Ze is geboren in 1977, moeder van twee kinderen, en is cum laude afgestudeerd in rechten aan de Universiteit van Pisa en meester in de rechten op het gebied van mensenrechten aan de SOAS University of London. Sinds mei 2022 is zij de speciale rapporteur van de Verenigde Naties (VN) voor de bezette Palestijnse gebieden (OPT) — de eerste vrouw die deze functie bekleedt. Ze staat bekend om haar uitgesproken mening over de bezetting van Palestina en wordt gezien als iemand die de waarheid durft te spreken tegen de gevestigde orde.

Haar boek When the world sleeps (Wanneer de wereld slaapt), met als ondertitel ¨Verhalen, woorden en wonden uit Palestina¨, is verkrijgbaar in het Italiaans en het Engels [is inmiddels in 12 talen vertaald]. Het beschrijft haar ervaringen zowel in als buiten Palestina en bevat de geschiedenis van de voortdurende bezetting en het lijden van het Palestijnse volk. Ondanks dat ze haar VN-mandaat van objectiviteit nakomt, inclusief het rigoureuze onderzoek dat nodig is voor het schrijven van haar rapporten, ondervindt ze steeds meer weerstand van degenen die niet blij zijn met haar conclusies en standpunten, en krijgt ze voortdurend veel aandacht van de media.

In verband hiermee begint ze het voorwoord van het boek met de mededeling dat ze onlangs door het Amerikaanse ministerie van Financiën is gesanctioneerd (juli 2025), naar verluidt vanwege haar samenwerking met het eveneens gesanctioneerde Internationaal Strafhof, maar officieus als vergelding voor haar berichtgeving over de schendingen van de mensenrechten van Palestijnen door Israël. Dit heeft geleid tot het bevriezen van haar Amerikaanse tegoeden en een verbod voor Amerikaanse burgers en bedrijven om met haar contact te hebben (inclusief haar eigen dochter), waardoor zij de eerste VN-functionaris is die op deze manier is gesanctioneerd.¹

Vervolgens vertelt ze over haar jeugd en het begin van haar carrière — eerst vier jaar bij het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN, en daarna haar verhuizing naar Palestina om te gaan werken bij het UNRWA (VN Bureau voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen in het Nabije Oosten).

Als VN-juriste in bezet Palestina was ze getuige van de kloof tussen de beginselen van het internationaal recht — gelijkheid, rechtvaardigheid, waardigheid — en de realiteit ter plaatse. Ontgoocheld door het systeem verliet ze de VN om ander werk te zoeken en onafhankelijk onderzoek te doen. Door de bombardementen op Gaza in 2012 en 2014 ging ze zich er weer mee bezighouden en ze schreef een boek getiteld Palestinian Refugees in International Law (Palestijnse Vluchtelingen in het Internationale Recht), dat in 2020 werd uitgegeven door Oxford University Press.

In 2022, na twee jaar met haar man in Palestina te hebben gewoond in haar hoedanigheid van internationale functionaris, werd Albanese gekozen voor de vrijwillige functie van speciale VN-rapporteur, ingesteld om schendingen door Israël als bezettingsmacht in Gaza, de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem vast te leggen en te rapporteren. Als een van de meer dan vijftig onafhankelijke VN-deskundigen heeft zij ernaar gestreefd een waarheidsgetrouwe getuige te zijn. In het geval van Palestina hield dit in dat de enorme ongelijkheid tussen bezetter en bezet volk aan de kaak moest worden gesteld, een situatie die is genormaliseerd door een internationale gemeenschap die niet bereid is op te treden.

Ze spreekt over de ongeëvenaarde gruweldaden die zich in Gaza afspelen, en over het feit dat de protesten van de Palestijnen tegen het apartheidsregime, dat hen al generaties lang onderdrukt, nog steeds geen gehoor vinden. Ze vermeldt ook dat veel mensen haar juridische stelling onderschrijven dat de staat Israël zich schuldig maakt aan genocide, illegale bezetting en apartheid, maar dat de onderdrukking van haar stem, en die van vele anderen, op ongekende wijze is toegenomen.

Het is moeilijk om het oneens te zijn met haar stelling dat vrijheid van meningsuiting van fundamenteel belang is en een van de pijlers van liberale democratieën zou moeten zijn: “Wat blijft er van de democratie over, als er geen ruimte meer is voor debat?”

Albanese schrijft zeer helder en beeldend, vanuit een grondige kennis en oprechte betrokkenheid bij de mensen die onder bezetting leven. Het boek bestaat uit tien verhalen over sleutelfiguren die zij heeft ontmoet en met wie zij heeft samengewerkt, om zo een beeld te schetsen van de geschiedenis, het heden en de toekomst van Palestina. Hun namen, die als hoofdstuktitels dienen, worden gevolgd door de thema’s waarop elk hoofdstuk zich richt:

Wat is kindertijd in Palestina?
Wat zijn de gevolgen van de bezetting?
Wat betekent het om in Jeruzalem te wonen?
Hoe herken je antisemitisme?)
Hoe kun je apartheid omverwerpen?)
Hoe wreed moet een genocide worden?
Wat zijn de voorwaarden die leiden tot de vernietiging van een volk?
Waar is het thuis van een gevlucht persoon?
Waarom is het zo belangrijk om de herinneringen van een volk te bewaren?
Er zijn twee nodig om te tangoën (met betrekking tot haar echtgenoot) Max)

Ze hoopt dat deze verhalen, hoewel ze pijn en wanhoop laten zien, ook het idee kunnen ondersteunen dat vrede in Palestina en de hele regio mogelijk is, mits deze wordt gebaseerd op rechtvaardigheid en verantwoordingsplicht.

“Echte vrede kan alleen worden opgebouwd op basis van gelijkheid en vrijheid voor iedereen, geworteld in een visie van universele rechtvaardigheid die iedereen gelijke rechten en plichten toekent, ongeacht ras of nationaliteit.”

De manier waarop ze haar verhaal vertelt, getuigt van echte menselijkheid. De sombere situatie wordt verlicht door beschrijvingen van de mensen die ze onderweg heeft ontmoet, de schoonheid van sommige locaties die ze heeft bezocht, en de manieren waarop mensen — zelfs als hun vrijheden worden beknot — toch alles in het werk stellen om een gevoel van saamhorigheid en warmte te creëren.

Door haar gepassioneerde en nuchtere schrijfstijl krijgt de lezer een evenwichtig beeld van de situatie in de bezette Palestijnse gebieden, en met haar voorbeeld moedigt Albanese anderen aan om hun stem te laten horen wanneer ook zij getuige zijn van onrecht.

“Wanneer de wereld slaapt, is het aan ons, het volk, om haar wakker te schudden — en nu meer dan ooit heeft de wereld een bewustwording nodig.” — Francesca Albanese

¹ Op 13 mei 2026 heeft een federale rechter in Washington D.C. deze sancties tijdelijk opgeschort, omdat hij oordeelde dat ze in strijd zijn met Francesca Albanese’s rechten op grond van het Eerste Amendement.

Een rapport dat op 14 mei werd gepubliceerd en waaruit blijkt dat Somalië in hoog tempo afglijdt naar een hongersnood, onderstreepte de schade die is aangericht door de onwettige ontmanteling van het Amerikaanse Bureau voor Internationale Ontwikkeling (USAID), een instelling die president Donald Trump en miljardair Elon Musk op de korrel hadden genomen als onderdeel van een bredere aanval op de federale regering.

Uit nieuwe gegevens van IPC (de geïntegreerde classificatie van voedselzekerheid in fasen) blijkt dat meer dan zes miljoen mensen — ongeveer een derde van de Somalische bevolking — met acute honger worden geconfronteerd, nu droogte en conflicten in combinatie met bezuinigingen op humanitaire hulp een verwoestende humanitaire noodsituatie veroorzaken. Volgens IPC zullen naar verwachting ongeveer 1,9 miljoen kinderen in Somalië in 2026 behandeling voor acute ondervoeding nodig hebben en lopen regio’s in het land een ernstig risico op hongersnood.

“Humanitaire hulp blijft een reddingslijn, maar is bij lange na niet voldoende: slechts 12% van de mensen in fase 3 of hoger wordt bereikt,” aldus het IPC, een samenwerkingsverband van hulporganisaties en VN-agentschappen. “Er is dringend behoefte aan een snelle en aanhoudende uitbreiding van multisectorale hulp — met name in crisisgebieden zoals Burhakaba — om verdere verslechtering van de situatie en verlies van mensenlevens te voorkomen.”

Reuters merkte op dat “wereldwijde bezuinigingen op buitenlandse hulp, onder meer door de VS, de steun aan Somalië aanzienlijk hebben verminderd.” Het persbureau voegde eraan toe dat “de gevolgen van de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran de inspanningen bemoeilijken om het hoofd te bieden aan voedseltekorten die worden veroorzaakt door meerdere mislukte regenseizoenen en aanhoudende onveiligheid.”
Mohamed Mohamud Hassan, directeur van Save the Children in Somalië, zei op 14 mei in een verklaring dat het land “in de greep is van een steeds ernstiger wordende humanitaire ramp” en dat “de kans om hongersnood te voorkomen…. snel aan het verdwijnen is”.

“Kinderen sterven aan oorzaken die te voorkomen zijn — ondervoeding, ziekte, ontheemding — terwijl de financiering ver achterblijft bij wat er dringend nodig is,” aldus Hassan. “We roepen de internationale gemeenschap op om nu in actie te komen, de levensreddende hulp op te schalen en ervoor te zorgen dat geen enkel kind sterft omdat de wereld de andere kant op keek.”

De VS zijn van oudsher de grootste donor van humanitaire hulp aan Somalië, maar door de sluiting van USAID door de regering-Trump is een groot deel van de Amerikaanse voedsel- en medische hulp die naar het Oost-Afrikaanse land vloeide, weggevallen. De ontmanteling van USAID door de regering-Trump heeft ook de economie van Somalië ernstig geschaad.

“Somalië staat opnieuw aan de rand van een catastrofe,” zei Richard Crothers, landendirecteur voor Somalië bij het International Rescue Committee, vrijdag. “Zonder dringende maatregelen nu loopt Somalië het risico een van de duidelijkste voorbeelden te worden van wat er gebeurt als vroege waarschuwingen worden genegeerd en humanitaire systemen de kans gegeven wordt te verzwakken.”

Volgens deskundigen is de stopzetting van USAID vorig jaar al verantwoordelijk voor honderdduizenden vermijdbare sterfgevallen en onderzoekers hebben gewaarschuwd dat er tegen 2030 nog eens miljoenen mensen zouden kunnen sterven, als de hulp niet wordt hervat.

Naast het luiden van de alarmklok voor Somalië heeft IPC deze week rapporten gepubliceerd waarin de steeds nijpender wordende hongersnood in de Democratische Republiek Congo (DRC) en Soedan wordt beschreven — landen die eveneens zwaar zijn getroffen door de drastische bezuinigingen op USAID.

“USAID was de belangrijkste donor in het land en de meeste hulporganisaties waren afhankelijk van hun financiering om mensen te helpen overleven en hun leven weer op te bouwen,” zei Manenji Mangundu, de landendirecteur van Oxfam Internationaal in de DRC. “Zonder die steun zijn organisaties gedwongen om vreselijke keuzes te maken, zoals wie er mag blijven leven en wie misschien onnodig moet sterven.”

“De wereld kan niet blijven wegkijken — de situatie is rampzalig,” voegde Mangundu toe.

(Bron: Common Dreams)

Op 8 mei 2026 werd een van de meest bewonderde, vertrouwde en gerespecteerde personen ter wereld door The Guardian uitgeroepen tot “de grootste ambassadeur van het leven op aarde”. Er werd een groot evenement gehouden in de Royal Albert Hall in Londen met een breed scala aan presentaties (zie onderstaande link). Andere eerbetonen verschenen in kranten en op tv. Leden van “Passport” (van PBS — publieke omroep van de VS) werden getrakteerd op het verbazingwekkende verhaal over het maken van Attenboroughs eerste documentaireserie, “Life on Earth”. En er werd een unieke verjaardagsgroet gestuurd door koning Charles via een ongebruikelijke reeks “boodschappers”.

Dankzij ons nieuwe internetformat kunnen we het verhaal voor zich laten spreken in de volgende hoogtepunten (Engelstalig) van een dag die Sir David nooit had verwacht:

“De grootste ambassadeur voor het leven op aarde”: Eerbetoon aan David Attenborough op zijn 100e verjaardag [The Guardian, 8 mei]

De 100 meest spectaculaire filmmomenten van David Attenborough [The Guardian, 8 mei]

Ter ere van Sir Davids 100e verjaardag wordt Zijne Majesteit Koning Charles bijgestaan door een cast van sterren uit de natuur om zijn handgeschreven boodschap op tijd voor de viering in de Royal Albert Hall over te brengen. [The Guardian, 8 mei]

De boeiende aflevering van PBS (Public Broadcasting Service) waarin David Attenborough het achtergrondverhaal vertelt van de natuurfilmklassieker ‘Life on Earth’, die zijn leven voorgoed zou veranderen.

Een avond ter ere van de 100e verjaardag van Sir David Attenborough [BBC.com Media Centre]

Relatief gezien staat de planetaire Logos op Zijn eigen niveau in dezelfde verhouding tot Sanat Kumara, Heer van de Wereld, als de ziel van de mens tot zijn drievoudige persoonlijkheid. Een verdere vergelijking is dat de Heer van de Wereld op hemelse niveaus kan worden beschouwd als een persoonlijke discipel van de Zonnelogos, net zoals een menselijke discipel onder leiding van een Meester van Wijsheid werkt. Net zoals een ziel in een fysiek lichaam incarneert om ervaringen op te doen, wat uiteindelijk dient te leiden tot het besef van een hoger bewustzijn of een inwijding, zo incarneerde Sanat Koemara binnen de fysieke planeet Aarde voor Zijn eigen specifieke doelstellingen, wat eveneens moet leiden tot een hogere inwijding op Zijn Pad van Hogere Evolutie.

De planetaire Logos incarneerde gedurende het tijdperk van Lemurië, zo’n 18,5 miljoen jaar geleden, toen Hij Zijn fysieke voertuig, onze planeet Aarde, binnenging als de Heer van de Wereld, Sanat Kumara. Hij heeft nooit een grofstoffelijk lichaam aangenomen, maar is sinds dat verre verleden steeds werkzaam geweest op etherische niveaus. “In Hem leven wij en bewegen wij en zijn wij, en geen van ons kan buiten Zijn aura treden”.

Bij Zijn komst werd Sanat Kumara destijds vergezeld door meerdere hoog ontwikkelde wezens of Kumara’s, die als zijn assistenten meekwamen en dienden als brandpunten van planetaire kracht om bij te dragen aan het ontvouwen van het Grote Plan voor de zelfbewuste ontwikkeling van al het leven. Van deze oorspronkelijke groep verblijven nog zes met Hem als leden van de Centrale Raad van Shamballa. Sanat Kumara en deze zes ondersteunende Kumara’s vormen de zeven leidende krachtcentra; Die niet alleen de transmissie van energieën binnen ons hele planetaire stelsel verzorgen, maar daarbij ook als sturende en coördinerende krachten optreden, die alle centra en levensorganen binnen het collectieve lichaam van de Aarde met elkaar verbinden. De Tibetaan (de Meester DK, red.) wijst erop dat Sanat Kumara en Zijn Raadsleden in lang vervlogen tijden, allen door de staat van menselijke evolutie zijn gegaan, gezien het feit dat het levensbeginsel alleen met het redenerend intellect doelmatig vermengd kan worden wanneer het zich uitdrukt door een menselijk instrument. Alleen door middel van dit instrument kunnen de verschillende stadia van geopenbaard leven bewust worden gevormd, die nodig zijn voor de ontwikkeling van het redenerend vermogen. De enige conclusie die hieruit kan worden getrokken, is dat de Aarde niet de enige bron van menselijk leven kan zijn en dat er ook mensen bestaan, of in ieder geval hebben bestaan in vervlogen tijden, op andere planeten of op hemellichamen buiten ons zonnestelsel.

Ten tijde van de incarnatie van de Heer van de Wereld, was het dierenrijk reeds goed gegrondvest op Aarde, met de dier-mens als hoogste vorm van ontwikkeling. Dit fraaie dier had een krachtig fysiek lichaam en een goed gecoördineerd emotioneel lichaam voor het waarnemen van indrukken en gevoelens, maar slechts de eerste rudimenten van een denkvermogen en vooralsnog geen zelfbewustzijn. De hoedanigheid die vooralsnog ontbrak maar nodig was om de dier-mens tot in het mensenrijk te verheffen, werd door de planetaire Logos eveneens verschaft, namelijk door geschikte kanalen te leveren voor de openbaring van de menselijke monaden. De monade die door zijn geestelijke triade werkt (die geestelijke wil, intuïtie of wijsheid en het hoger denkvermogen weerspiegelt) en vervolgens door de ziel (die in het grofstoffelijk lichaam incarneert), voorzag in de laatste vereiste voor toegang tot de menselijke wereld: zelfbewustzijn. Hoewel nog onderaan de ladder van mentale ontwikkeling, kon de mens nu als een rationele, zelf bewuste eenheid verder gaan met zijn ontwikkeling en tegelijkertijd in het veld van fysieke ervaringen voorzien dat de monade nodig heeft.

De Heer van de Wereld houdt als directe vertegenwoordiger van de planetaire Logos op Aarde, de teugels in handen van alle werkzame afdelingen en is verantwoordelijk voor de evolutionaire aspecten, niet alleen van het menselijk ras en de deva’s, maar van de hele schepping. Sanat Kumara is tevens de directe schakel tussen de Aarde en buiten planetaire krachten door nauw contact te onderhouden met de andere planetaire Logoi van ons zonnestelsel. Het is Zijn taak om de leden van zijn Grote Raad te doordringen van die energieën vanuit de ruimte, en aan hen de volgende fase te openbaren van de zich ontvouwende Doelstelling, die Zij op hun beurt weer doorgeven aan de Hiërarchie van Meesters. Sanat Kumara is daarom Degene die alle mensen leven geeft en die de hele schepping voert over het pad van evolutie en leidt naar de uiteindelijke vervulling. Met oneindig geduld, dag na dag, jaar na jaar, tijdperk na tijdperk blijft Hij zijn stralen van Licht, Wijsheid, Liefde en Begrip uitzenden in het denkvermogen van de mensen, zodoende systematisch zijn Wil en Doelstelling samenvoegend en het Plan voor de mensheid ontwikkelend.

Shamballa
De term Shamballa, of “Het huis van de Vader”, heeft soms verschillende betekenissen, afhankelijk van de context waarin het wordt gebruikt.

In de eerste plaats verwijst het naar de etherische zetel van de Geestelijke Hiërarchie, het hoofdkwartier van de Heer van de Wereld en Zijn gevolg. Op basis van dit concept wordt Shamballa ook beschouwd als één van de zeven energiecentra in het etherisch lichaam van de planetaire Logos, dat een driehoek vormt met nog twee nauw verwante centra, namelijk de Hiërarchie van Meesters en de Mensheid. Het is “het centrum waar de Wil van God gekend wordt” en van waaruit de Hiërarchie haar leven put.

Het Shamballa-centrum wordt geactiveerd door de eerste straal van Wil en Macht en heeft als belangrijkste functie het vrijgeven, doorgeven en laten circuleren van het fundamentele Levensbeginsel naar en in alle vormen binnen het geopenbaarde leven van onze Logos. Van hieruit wordt de Goddelijke Doelstelling geleid. Het is de bron van waaruit alle belangrijke politieke bewegingen ontstaan, en het punt van waaruit de bestemming en vooruitgang van mensenrassen en naties bepaald wordt.

In de esoterische literatuur wordt ‘Shamballa’ vaak gebruikt in ruimere zin: die van een Entiteit met een eigen leven en doelstelling, en als bron van de ‘Shamballa Energie en Wil’. Dit is natuurlijk slechts een symbolische en samenvattende verwijzing naar de vermogens van de Heer van de Wereld, zoals die uitwerken via zijn Raad en andere medewerkers, die allen hun brandpunt hebben in Shamballa en van daaruit hun krachten uitstralen als een gebundelde eenheid.

Shamballa is het belangrijkste ontvangststation van de Aarde voor de instroom van zowel zonne- als kosmische energieën, en fungeert als transmuterend centrum voor de transmissie van gemodereerde energieën naar het mensenrijk en de lagere natuurrijken. [Share International oktober 1987]

Gedurende talloze eeuwen heeft de mens op Aarde rondgedoold voor voedsel, profijt, veiligheid en vrede. In stamverband en zelfs als natie heeft hij telkens weer de planeet doorkruist, strijdend en zich vermengend door huwelijk met een lange opeenvolging van allerlei verschillende volkeren. De uitkomst van dit eindeloos zwerven is de huidige, Ene mensheid. Ongeacht de verschillen in kleur, godsdienst, traditie en taal zijn alle mensen nazaten van gemeenschappelijke voorouders en hebben zij zich langs dezelfde weg tot hun huidige toestand ontwikkeld. Dat die huidige toestand sommige groepen ontegenzeggelijk bevoorrecht boven anderen is het resultaat van vele historische factoren en niet van enig aangeboren verschil in intelligentie of aanpassingsvermogen. Door de geschiedenis heen zijn groepen voor kortere of langere tijd op de voorgrond getreden, om daarna weer in vergetelheid te raken, met slechts hun creativiteit als herinnering aan hun aanwezigheid voor latere generaties.

Omdat dit zo is, is het voor de moderne mensheid van wezenlijk belang zichzelf te zien als Eén en de uiterlijke verschillen als het resultaat van betrekkelijk recente klimaatomstandigheden, alsmede van de verschillende straalinvloeden die zich met regelmaat via de opkomende rassen gemanifesteerd hebben. Nog steeds evolueert de mensheid in bewustzijn, gezamenlijk, als Eén.

Terwijl ze gezamenlijk vorderen, voegt elk ras en onderras een nieuwe hoedanigheid toe aan het geheel. Het proces van herhaalde incarnaties zorgt ervoor dat mettertijd ieder individu de nieuwe kennis en het bewustzijn van het tijdperk meekrijgt. Zouden mensen de complexiteit en schoonheid van dit proces waarlijk begrijpen, dan zouden de afkeer en het wantrouwen, het ‘racisme’ van tegenwoordig, voor altijd verdwenen zijn. Dan zouden mensen zich realiseren dat ze daadwerkelijk broeders zijn; samen reizend op een schijnbaar eindeloze tocht van zelfontdekking.

Wanneer wij, jullie Oudere Broeders, openlijker werken, zullen jullie zien dat deze waarheid de kern vormt van Ons begrip van de aard en de verwantschap van de mens. De menselijke familie vormt de voedingsbodem voor onze levens. Daarin leren we samen te werken en aldus samen te scheppen, en weven we het weelderige tapijt van onze gedeelde identiteit.

Hoe dan kan de mens dit wezenlijke begrip verwerven? Wij, de Broederschap, zullen deze verwantschap uitdrukken in alles wat we doen en de mens zal leren zichzelf aldus te zien, allen broeders. Samendelen zal de mensen tot deze gelukkige toestand brengen en hem in zijn nieuwe uitdrukking van waarheid verheerlijken. Zo zal het zijn.

Dan zal de mens opstijgen tot de hoogten van verrichting, zijn kennis en ervaring met elkaar delend. Voorgoed verdwenen zullen de onwerkelijke hindernissen zijn die de mens heeft opgeworpen om zijn broeders op afstand te houden — en hen eindelijk als zichzelf zien.

In de inleiding van dit boek wordt de vraag gesteld: “Kunnen we — en zullen we — leren ons denkvermogen af te stemmen op verschillende golflengten, waarvan sommige van buiten ons zonnestelsel komen? Waarom niet? Een dergelijke prestatie zou training vereisen die nog niet beschikbaar is — maar stel dat die er wel was?”

In From the Mundane to the Magnificent (“Van het Mundane naar het Magnifieke”) worden de wonderen van een dergelijke opleiding beschreven. Het is een buitengewoon autobiografisch werk — en Vera Stanley Alder (1898–1984) was dan ook een buitengewoon persoon. Het boek is pas vrij laat in haar leven geschreven; eerder had ze meer onpersoonlijke werken over de Tijdloze Wijsheid op haar naam staan.

Het ‘Mundane’ (alledaagse) verwijst naar het uiterlijke leven van twee vrouwen, Vera Stanley Alder (die als kind de bijnaam ‘Verity’ kreeg en in dit boek zo wordt genoemd) en haar nicht Marion, die tijdens de Tweede Wereldoorlog op het platteland woonden en — met veel succes — groenten verbouwden om in hun levensonderhoud te voorzien in een tijd van strenge rantsoenering. Ze deelden het huis met een ‘familie-mascotte’, een Tibetaanse haas (wolhaas) genaamd Bin, die opmerkelijk intelligent was en goed inspeelde op menselijke behoeften. Na verloop van tijd verzorgden ze de maaltijden voor een deel van het leger dat daar gestationeerd was. Maar uiteindelijk begint dit ‘mundane’ leven voor Verity ‘onwerkelijk’ aan te voelen.

Het ‘Magnifieke’ is ontleend aan de ontmoetingen van Verity met een astrale bezoeker genaamd Raphaël, en de visioenen die hij haar onthult over het levendige karakter van de etherische wereld en de toekomst van de aarde. Ze begint een “dubbelleven” te leiden: enerzijds geworteld in haar tuinwerk en het samenwonen met haar nuchtere nicht, maar anderzijds steeds meer in staat om de wonderen en de visie op de toekomst te ervaren die Raphaël haar onthult.

Haar succes met het verbouwen van voedsel had haar niet gelukkig gemaakt — de oorlog ging door en stelde haar voor moeilijke en deprimerende vragen over de wreedheid van de mensheid. Ze beseft dat al haar kennis uit de tweede hand was. Ondanks haar begrip van de Tijdloze Wijsheid, reïncarnatie en karma, die veel van haar vragen hadden beantwoord, vroeg ze zich af: “Waarom was de mensheid zo in de war? … Ik wil de waarheid zelf zien in plaats van te vertrouwen op zoveel leringen….”. In haar wanhoop krijgt ze onverwachts bezoek van Raphaël, “een lange, zwijgzame, bebaarde figuur”, die haar, zonder haar bang te maken, aanspreekt met ‘Verity’. Haar bezoeker vertelt haar dat ze leed aan “Goddelijke Ontevredenheid” — een “goede ziekte”.

Ze lijkt een test te doorstaan wanneer ze zegt dat ze meer wil weten — en begrijpen — over “radicale zaken” die het leven zouden verbeteren, om zo de mensheid te helpen. Meteen krijgt ze een heel vreemd gevoel alsof ze boven haar eigen lichaam op de bank zweeft en haar “etherische dubbel … het lichaam op het bed” ziet, dat “vager en etherischer werd … Tegelijkertijd werd het blauwe licht dat het doordrong sterker. … Het strekte zich vrij gelijkmatig ongeveer een centimeter buiten de huid uit. Het leek zacht te glinsteren, met een trillende levendigheid.” Na een tijdje beseft ze dat wat ze ziet “een tweede lichaam is, dat mijn eigen fysieke lichaam doordringt … samengesteld uit miljoenen kleine, met elkaar verweven draden, zo fijn als het fijnste spinrag …”.

Terwijl ze in haar astrale lichaam verblijft, merkt ze dat ze zich door middel van gedachten onmiddellijk kan verplaatsen — en krijgt ze een ander soort visioen, waarin ze zichzelf als een soort geest ziet. Ze wordt zich ervan bewust dat haar aura niet zuiver is — ze lijdt aan “een driftig temperament”. Uiteindelijk is haar les voor vandaag voorbij — ze volgt een ‘draad’ (de levensdraad) terug naar haar fysieke lichaam — en Raphaël is nergens meer te bekennen. (Deze passage — en veel van de visioenen die volgen — kunnen niet worden samengevat, en ik raad iedereen die geïnteresseerd is aan om het boek zelf te lezen.)

In de weken daarna beleeft Verity nog veel meer verhelderende en prachtige ervaringen met Raphaël. In haar astrale lichaam wordt ze meegevoerd buiten de planeet en bekijkt ze deze met hetzelfde gevoel van verwondering als de astronauten van Artemis II dit jaar wellicht hebben ervaren. Maar zij ziet meer: het buitengewoon prachtige astrale lichaam van de aarde is verstoord en ‘bezoedeld’ door de domheid en roekeloosheid van de mensheid.

Raphaël kan Verity ook ‘laten krimpen’, zodat ze nauwkeurig de cellen kan zien waaruit het leven bestaat. Hij neemt haar mee naar een ‘gekkenhuis’ en laat haar de aura van een verpleegster onderzoeken, waarna hij haar mee naar binnen neemt in haar eigen lichaam. Ze ziet de ‘elementalen’ die verantwoordelijk zijn voor de lichaamsfuncties, en de grote schoonheid van het menselijk hart dat, zoals Raphaël uitlegt, het centrum is van de liefdesenergie, de uitdrukking van het doel van dit hele zonnestelsel. Tijdens haar daaropvolgende astrale reizen krijgt Verity buitengewoon inzicht in vele aspecten van ziekte, gezondheid en dromen, meestal visueel, waarvan ze sommige tot in detail uitbeeldt. (Ze was een geschoolde kunstenares).

In het laatste hoofdstuk beschrijft Verity hoe Raphaël uit haar leven verdwijnt en welke visie hij heeft op de toekomst: “het spirituele koninkrijk zal volledig doordringen in de bewuste fysieke wereld, zodat er geen scheiding meer bestaat”. Vanuit een ‘luchtschip’ zien ze hoe Engeland verandert in een aangenaam landschap, met ‘gemeenschapssteden’ die in alle behoeften voorzien. Dit alles zou tot stand komen wanneer er een einde zou komen aan de angsten en de geldzucht van de mensheid. Raphaël geeft Verity een boodschap die vergelijkbaar is met die van Benjamin Creme, die enkele decennia later werkzaam was: dat de wederkomst van Christus, de Leraar waarop alle religies wachten, zal plaatsvinden wanneer de aarde het Watermantijdperk binnengaat, hoewel niet zonder voorafgaande onrust en pijn. Hij presenteert een visie op de “nieuwe leringen” voor de mensheid en zegt tegen Verity dat ze zich moet voorbereiden om te leren: “hoe ze daadwerkelijk kan communiceren met en zich bewust kan zijn van alle niet-fysieke wezens, van de hoge wereld van de Deva’s tot het involutionaire rijk van de natuurgeesten”.

Raphaël bereidt Verity ook voor op haar eigen toekomst: “Telkens wanneer je lijdt en ten val komt, sta dan weer op, herinner jezelf eraan wie en wat je werkelijk bent, en ga met hernieuwde kracht en visie verder met het werk dat voor je bestemd is. Onthoud altijd dat je op weg bent naar de Tweede Geboorte — die ontsnapping uit de baarmoeder van onwetendheid en materialisme naar de vrijheid van goddelijkheid op aarde.” Hij geeft Verity een ervaring van ‘volmaakte vrede’, badend in zijn ‘gouden licht’, dat ook het hare wordt, terwijl hij als fysiek wezen uit haar leven verdwijnt. Maar hij belooft dat ze door meditatie heeft geleerd zich op hem af te stemmen, zodat ze “niet alleen één zal zijn met mij, maar ook met mijn leraar”.

Verity’s werk met Raphaël op het fysieke vlak is ten einde gekomen, maar ze is getransformeerd — en in staat om dit verhelderende en visionaire boek te schrijven.

Benjamin Creme beantwoordt vragen over Vera Stanley Alder

V. Achterin de Engelse uitgave van uw boek De wederverschijning van de Christus en de Meesters van wijsheid staan onder ‘Aanbevolen literatuur’ werken genoemd van de Britse esotericus Vera Stanley Alder. Ik heb in Maitreya’s Missie, deel 1 en 2, vergeefs gezocht naar haar stralenstructuur en punt in evolutie. Kunt u deze alsnog geven?
A. Ziel 2; persoonlijkheid 4, substraal 6; mentaal lichaam 3, substraal 6; astraal lichaam 4, substraal 6; stoffelijk lichaam 3, substraal 7. Haar punt in evolutie was 1,65. (Share International januari/februari 1995)

V. 1) Is Rafaël in het boek From the Mundane to the Magnificent van Vera Stanley Alder, een Meester van Wijsheid? 2) Was hij een discipel van een Meester die op de innerlijke gebieden werkt?
A. 1) Nee. 2) Ja.

V. In haar laatste boek, From the Mundane to the Magnificent (1979), beschrijft de esotericus Vera Stanley Alder een intrigerende episode uit haar leven, die in 1942 plaatsvond. Ze vertelt hoe een ontwikkeld wezen, dat zij Rafaël noemt, het op zich neemt om haar aspecten van de werkelijkheid te onthullen in een aantal directe ervaringen op de innerlijke gebieden. In de laatste van deze lessen, vervult hij haar wens voor een visioen van de toekomst. Toen zij hem vroeg hoe zo’n schitterende toekomst ooit werkelijkheid kon worden, verzekerde Rafaël haar dat dit mogelijk zal zijn door de tussenkomst in de nabije toekomst van “de Op Komst Zijnde”, de Christus, in het Oosten bekend als Maitreya Boeddha.
1) Kunt u zeggen of deze ervaring inderdaad plaatsvond in 1942, drie jaar voordat Maitreya besloot om op het vroegst mogelijke moment terug te keren? 2) Loste Rafaël hiermee slechts een karmische schuld in, zoals hij mevrouw Alder vertelde, of had/heeft hij een bepaalde taak met betrekking tot Maitreya’s terugkeer? 3) Weet u of mevrouw Alder voor haar overlijden in 1984 ooit bevestiging van haar ervaring heeft gehad in de vorm van uw informatie?
A. 1) Ja. Buiten het stoffelijk brein bestaat tijd niet. 2) Beide. 3) Ja. Zij heeft contact met mij opgenomen en we hebben elkaar bij haar thuis in Bournemouth (Engeland) ontmoet. (Share International oktober 2001)